aktualizacja listopad 2025 Na początku muzycznej drogi kluczowy jest dobór odpowiedniego podręcznika, dzięki któremu uczeń nie zniechęci się, będzie rozwijał czyli nabierze wiatru w muzyczne żagle. Mnogość metod wprowadzania poszczególnych elementów technicznych tj. nauka nowych dźwięków, artykulacja, improwizacja, stylistyka utworów, daje możliwość dobrego dopasowania podręcznika do ucznia. Dobrany umiejętnie program rozwinie potencjał flecisty. Dlatego zobacz jaki repertuar i metody proponują poniższe podręczniki. Dziś skupię się na podręcznikach tylko dla początkujących flecistów. Kolejność wprowadzania zagadnień technicznych i problematyki fletowej w poniższych podręcznikach jest zróżnicowana. Dlatego pokażę Tobie czym się charakteryzują, a także czym się różnią poszczególne pozycje. Każdy z wymienionych poniżej podręczników jest dobry, lecz nie każdy jest dla każdego 😊
Jak wybrać podręcznik do nauki gry na flecie poprzecznym?
Mini przewodnik - na co zwrócić uwagę, gdy wybierasz podręcznik:
1. Zakres dźwięków – od jakiej oktawy zaczyna się nauka? Łatwość wydobywania dźwięków w poszczególnych oktawach to sprawa indywidualna. Zwróć uwagę na jakiej oktawie skupia się dany podręcznik. Sprawdź, czy wprowadzanie nowych dźwięków jest stopniowe i logiczne. Odpowiednie stopniowanie trudności adekwatnych do już nabytych umiejętności to klucz do budowania pewności siebie w nauce gry na flecie.
2. Przejrzystość i układ graficzny. Czy podręcznik jest czytelny i estetyczny? Dla dzieci ważne są kolory, ilustracje, duża czcionka i wyraźna pięciolinia. Dla dorosłych uczniów liczy się klarowność i prostota – bez zbędnych ozdobników, ale z dobrze uporządkowaną treścią. Zwróć uwagę na rozmieszczenie tekstu i nut – zbyt ciasny układ może utrudniać koncentrację.
3. Uwagi dotyczące ćwiczeń i techniki. Dobry podręcznik powinien zawierać:
- wskazówki dotyczące oddechu, pozycji ciała i palcowania,
- komentarze do ćwiczeń – aby uczący się wiedział co rozwijają poszczególne ćwiczenia oraz na co zwrócić uwagę,
- zadania kreatywne – np. improwizacje, rytmiczne zabawy,
- wartościowe są też notatki o kompozytorach i utworach rozwijające muzyczną świadomość.
4. Materiały dodatkowe – akompaniament i audio. Czy podręcznik zawiera płytę CD, dodatek nutowy bądź dostęp do nagrań online lub aplikację? Wszysto to może wspomagać i urozmaicać naukę. Pozwala też dostosować sam proces do indywidualnych potrzeb ucznia.
5. Dostosowanie do wieku i stylu nauki.
- dla dzieci: kolorowe ilustracje, zabawne postacie, krótkie teksty, duża czcionka,
- dla młodzieży: bardziej rozbudowane ćwiczenia, elementy teorii muzyki, nawiązania do muzyki rozrywkowej, z gier, filmowej, która jest bliska ich zainteresowaniom,
- dla dorosłych: przejrzysta struktura, praktyczne wskazówki, mniej infantylna estetyka.
Podręcznik, który Ciebie nie zawiedzie - idealny do nauczania w państwowej szkole muzycznej
Oto mój faworyt - francuska szkoła „La Premiere Methode du Tout Petit Flute”, z bardzo ciekawym repertuarem i pięknymi akompaniamentami. Wartościowy materiał do pracy z dzieckiem w szkole muzycznej. Top of the Top pod wieloma względami. Dlaczego? Na początek coś, co może dla nas dorosłych nie jest najistotniejsze, ale dla dzieci owszem! To szata graficzna! Ta książka została wydana niezwykle dokładnie i jednoczenie bardzo estetycznie. Podręcznik zdobią gustowne obrazki nadając poszczególnym lekcjom wesoły charakter. Ilustracje nie przytłaczają i nie odwracają uwagi ucznia. Wręcz przeciwnie, pomagają i pobudzają wyobraźnię małego flecisty. Rozpoczynając naukę z tego podręcznika młody muzyk zostaje zaznajomiony przede wszystkim z oktawą dwukreślną. Pierwszym dźwiękiem jaki mały flecista wydobędzie jest dźwięk g2! Więc uważaj, jeśli uczysz zaczynając od oktawy razkreśnej. W tym podręczniku większość ćwiczeń oraz utworów bazuje na dźwiękach w oktawie dwukreślnej. Skala zostaje rozszerzona pod koniec podręcznika, ale jedynie do e3, a w pierwszej oktawie do g1.
Więcej o tej pozycji i całej serii nut Annick Sarrien-Perrier (autorki) przeczytasz we wpisie w całości dedykowanemu właśnie tym nutom. Zachęcam Cię do kliknięcia w „Sprawdzone materiały do nauki gry na flecie- seria Petit Flute”
Tymczasem zapraszam Cię do przyjrzenia się wraz ze mną samym nutom.
Zobacz, czym się charakteryzuje francuska szkoła „La Premiere Methode du Tout Petit Flute”:
- przepiękne akompaniamenty (różnorodna stylistyka od klasyki po jazz) sprawiające, że młody flecista poczuje się od samego początku jak prawdziwy artysta (CD z nagraniem i pdf do ściągnięcia z akompaniamentem),
- nagrania na wysokim poziomie estetycznym, piękna barwa fletu i wykonanie, zróżnicowany stylistycznie akompaniament,
- logiczny, zawsze stały porządek nauki: wprowadzenie nowego dźwięku, ćwiczenie, etiuda, ćwiczenie palców, utwór,
- od samego początku przygody z instrumentem dziecko chłonie wysokie walory artystyczne,
- nagranie z fletem oraz bez linii melodycznej występuje na odrębnych ścieżkach,
- dla dzieci w wieku 6-9 lat.
Nuty do wykorzystania zarówno w państwowej szkole muzycznej jak i dla tych, którzy szukają szerokiego i wartościowego spojrzenia na muzykę.
Powoli, bez presji, ale z radością!
Odmiennym podręcznikiem jest natomiast Ana Kavcic Pucihar, Blaz Pucihar: Fluting Stars 1. Przede wszystkim przeznaczonego jest dla nieco młodszych dzieci. Ten podręcznik zdecydowanie wolniej zwiększa trudność utworów. Znajdziesz w nim dużo zgrabnych melodii idealnie sprawdzających się u uczniów potrzebujących nieco więcej praktyki nowo poznanego dźwięku. Tu nagrane akompaniamenty mogą wydać się nieco za bardzo frywolne, ale dzieciom sprawiają mnóstwo radości. Granie razem ze startującą rakietą to przecież niezła przygoda! Spójrz na poniższą charakterystykę i zdecyduj, czy pasuje do potrzeb Twoich uczniów:
- rozpoczęcie nauki gry na flecie od dźwięku g1 (g razkreślnego) - metoda skupiająca się na opanowaniu na początku oktawy razkreślnej po czym stopniowe przejście do dźwięków z oktawy dwukreślnej,
- wprowadzanie nowych dźwięków następuje bardzo powoli,
- podręcznik zawiera sporo utworów tylko na 2-4 dźwięki, dzięki czemu uczeń, który potrzebuje więcej czasu, by opanować chwyty ma możliwość treningu na kolejnych utworach,
- podkłady nagrane w jednym, dosyć szybkim tempie (warto pomyśleć o programie zwalniającym tempo dla dzieci, które mogą mieć trudności z graniem w docelowym tempie,
- akompaniamenty pianina urozmaicone o perkusję, bębny, efekty dźwiękowe typu deszcz, szum,
- odsłuchiwanie nagrań na lekcji pomaga wprowadzić ucznia w charakter utworu oraz pobudza wyobraźnię młodego instrumentalisty,
- nagranie z fletem jest połączone z nagraniem bez linii melodycznej w jednej ścieżce, czyli najpierw trzeba wysłuchać przykłady dopiero potem zagrać.
Rzetelna wiedza i dobra zabawa? Tak, to jest możliwe!
Uczysz w prywatnej szkole muzycznej i możesz swobodnie potraktować naukę gry na flecie swoich uczniów? Jeśli tak, to spójrz na poniższe dwa podręczniki. Są moimi ulubieńcami w kategorii: Gramy dobrze, ale na luzie! Materiał w nich zawarty doskonale wprowadzi dziecko w świat szeroko pojętej muzyki. Pozycje "Flute Basics" oraz "Look, Listen and Learn" polecam nauczycielom, którym zależy na pokazaniu różnorodności stylistycznej jaką kryje za sobą słowo muzyka. Krótkie utwory i melodie zawarte w tych podręcznikach zaznajomią dziecko nie tylko z muzyką klasyczną, ale i ludową, piosenkami dziecięcymi różnych narodów oraz zahaczą o swing, czy funky. Są to doskonałe pozycje, gdy pragnie się wyjść poza schemat klasycznego kształcenia ucznia. Bowiem nie każdy uczeń zostanie muzykiem, ale każdy może zostać miłośnikiem muzyki. Te podręczniki właśnie taki rozwój umożliwiają. Materiał podany jest rzetelnie, krótkie informacje i treściwe notki poruszają zagadnienia dotyczące teorii. Dodatkowo w podręczniku Sally Adams znajdziesz aktywizujące pytania, które usystematyzują poznane wiadomości przez ucznia, a wesołe muzyczne rysunki fletu (i nie tylko) zapadną głęboko w pamięci niejednemu małemu fleciście.
Uwaga! W tym podręczniku pojawia się oprócz skali dur - moll, również pentatonika oraz skala bluesowa.
Ważne! "Look, Listen and Learn" zahacza również o naukę improwizacji. Ta szkoła uczy nie tylko gry, ale i słuchania za pomocą ćwiczeń, łamigłówek oraz zagadek umożliwiających tworzenie muzyki w zabawny sposób.
Oba podręczniki zaczynają naukę od oktawy razkreślnej, sukcesywnie przechodząc do oktawy dwukreślnej.
Uniwersalne podręczniki dla każdego!
Na koniec opowiem Ci jeszcze o dwóch podręcznikach, które warto zgłębić z kilku powodów. Są nimi "Flöte Spielen" (występuje w 6 częściach) oraz "A New Tune a Day for Flute". Znajdziesz je w kategorii Nauka gry na flecie. Obie pozycje logicznie wprowadzają kolejne elementy warsztatu gry. Lekcje poparte są praktycznymi ćwiczeniami i utworami. Przejrzysty i wygodny w użyciu podział na rozdziały, z których każdy eksponuje jakiś istotny z punktu widzenia techniki problem albo zagadnienie muzyczne. Czytelnie omówione kwestie postawy, oddechu, zadęcia, rozpoczęcia dźwięku. Ćwiczenia umożliwiają pracę nad dokładnością artykulacyjną, uważnością łączenia dźwięków czy prowadzenia frazy. Oba podręczniki zawierają krótkie utwory zróżnicowane stylistycznie. Materiał nadaje się do nauki zarówno w państwowej szkole muzycznej, jak i podczas prywatnej nauki gry na flecie. Pracując na tych podręcznikach będziesz mieć możliwość omówienia istotnych zagadnień dotyczących dobrego smaku w kontekście praktyki wykonawczej. Wszystko to dzięki odpowiedniemu doborowi repertuaru i kolejności wprowadzania materiału muzycznego.
Przeczytaj! Podręcznik "Flöte Spielen" jednocześnie prowadzi ucznia przez naukę w oktawie razkreślnej i dwukreślnej. Początkowe melodie są napisane w dwóch wersjach.
Podręcznik idealny? Porównanie trzech popularnych metod
1."La Flute Imaginative" Éric Ledeuil- dla uczniów z wyobraźnią i nauczycieli szukających głębi
Ta dwutomowa szkoła gry autorstwa kompozytora i pedagoga Érica Ledeuila to prawdziwa kopalnia wiedzy dla początkującego flecisty. Nauka rozpoczyna się równolegle w pierwszej i drugiej oktawie. Zawiera materiał online z akompaniamentem, co pozwala ćwiczyć z pełnym brzmieniem. Pierwszy tom skupia się na podstawach: wydobyciu dźwięku, czytaniu nut i rytmie. Znajdziesz tu mnóstwo duetów z nauczycielem. Co wyróżnia tę metodę? Praca nad muzyczną kreatywnoścą i wyobraźnią.
Plusy:
• Profesjonalne podejście do nauki
• Konkretne ćwiczenia techniczne
• Notatki o kompozytorach i utworach
• Wesołe ikonki
• Mnóstwo duetów z nauczycielem i akompaniamentem
Minusy:
• Trójjęzyczny układ zmniejsza czytelność
• Mała czcionka i dużo tekstu mogą zniechęcać dzieci
Idealna dla: nauczycieli prowadzących ambitnych uczniów, którzy chcą zrozumieć muzykę głębiej
2. "Die Fröhliche Querflöte 1" Gefion Landgraf- dla dzieci i nauczycieli szukających wizualnie przyjaznej metody
Ten niemiecki podręcznik to kolorowa, przystępna publikacja, która wprowadza dzieci w świat fletu poprzez progresywne ćwiczenia i melodie. Nauka rozpoczyna się w oktawie razkreślnej od dźwięku g,a,h. Dźwięki drugiej oktawy pojawiają się w połowie nauki z podręcznika. Duża czcionka, czytelna pięciolinia i zdjęcia sprawiają, że nauka staje się przyjemnością. Dodatkowo dostępna jest osobna książka dla nauczyciela z akompaniamentami.
Plusy:• Estetyczna i przyjazna wizualnie
• Prosta struktura bez nadmiaru tekstu
• Zdjęcia i ilustracje wspierające naukę
• Materiał muzyczny online
Minusy:
• Mniej rozbudowana teoria
• Dodatkowo należy zakupić podręcznik z akompaniamentami
Idealna dla: dzieci w wieku szkolnym i nauczycieli prowadzących lekcje indywidualne
3. Play Flute Today! Level 1- dla uczniów ceniących prostotę
To przejrzysty, praktyczny przewodnik, który krok po kroku prowadzi przez podstawy gry: od montażu instrumentu, przez wydobycie dźwięku, po czytanie nut. Zawiera schematy opalcowania, słownik terminów muzycznych i dostęp do profesjonalnych ścieżek dźwiękowych.
Plusy:
• jasne instrukcje
• uniwersalny – dla uczniów w każdym wieku
• proste ćwiczenia
Minusy:
• brak kolorowych ilustracji – mało atrakcyjna dla dzieci
Idealna dla: również dla dorosłych początkujących i do pracy w grupie
Życzę owocnej pracy!