Przegląd publikacji nutowych Jana Sebastiana Bacha
Gdyby nie Jan Sebastian Bach i jego Preludia i fugi zebrane w zbiór "Das Wohltemperierte Klavier", nie byłoby pewnie muzyki w kształcie jaki dziś znamy. Dzieło pomyślane przez autora jako edukacyjne prowadzi muzyków i słuchaczy od utworów skomponowanych w tonacji C-dur aż do h-moll przez cały pochód chromatyczny. Bach zdaje się przy tym bawić kompozytorskimi regułami, wprowadzając je najpierw w wersji prostej, a w kolejnych utworach komplikując. Nic więc dziwnego, że chyba każdy pianista zapoznawał się z pojedynczymi utworami z tego dzieła na swej drodze edukacji muzycznej.
Cały zbiór to 48 utworów, zebranych w dwa tomy - po 12 par, preludium i fuga, w każdym z tomów. A skąd ten dziwny dość tytuł? Teoretycy muzyki do dziś nie maja stuprocentowej pewności, czy Bach miał na myśli po prostu dobrze nastrojony klawesyn (albo ogólnie - instrument klawiszowy), czy równomierną temperację (strój instrumentu).
W naszej księgarni "Das Wohltemperierte Klavier" znajdziecie w 8 różnych wydaniach. Ich charakterystykę przeczytacie poniżej, a tymczasem zostawiam Was ze słowami Keitha Jarretta. Utwory z pierwszego tomu dzieła Bacha wykonał on na koncercie w Nowym Yorku w 1987 roku, a o mistrzu mówił tak: "Kiedy gram Bacha, nie słyszę muzyki, słyszę nieomal proces myślowy".
G. Henle Verlag: redakcja Ernst-Günter Heinemann / Yo Tomita
Wydania Henle są uważane za jedne z najbardziej godnych zaufania wydań Urtextowych Bacha. Redaktorem tomu pierwszego "Das Wohltemperierte Klavier" jest Ernst-Günter Heinemann, a tomu drugiego - ceniony badacz dzieł Bacha, Yo Tomita. Autorem palcowania w przypadku obu części jest jeden z najbardziej znanych interpretatorów Bacha - pianista András Schiff, którego nagranie wykonania całości preludiów i fug Bacha wydało w 2012 roku ECM Records.
W księgarni muzycznej Alenuty aktualnie udostępniona jest wersja tej publikacji wydana w papierowej okładce. Wydawnictwo ma jednak w swojej ofercie również absolutnie ekskluzywną wersję, w okładce płóciennej. Jeśli chcielibyście mieć takiego białego kruka na swojej półce, skontaktujcie się z nami, a z pewnością pomożemy.
Zobacz w księgarni:
Barenreiter: redakcja Alfred Dürr
To wydanie bazuje na historycznym krytycznym Nowym Wydaniu Bacha (Die Neue Bach-Ausgabe) instytutu Bacha z Getyngi i Lipskiego Archiwum Bacha. Jest prawdziwą gratką dla wykonawców, którzy chcieliby poznać alternatywne możliwości wykonań Bachowskich preludiów i fug.
Redaktor Alfred Dürr, w przedmowie każdego z tomów i przypisach, omawia szczegółowo materiały źródłowe, biorąc pod uwagę nie tylko najnowszą wersję sygnowanego manuskryptu, ale i te wcześniejsze, w tym pochodzące z wiarygodnych źródeł, ale nie sygnowane. W sposób szczególny potraktował też zawartość tomu II. Z uwagi na to, że część ta zachowała się w dwóch równo cenionych zbiorach rękopisów, zwykle wydania tomu II łączą te dwie tradycje w hybrydowych wersjach utworów, zgodnie z wolą danego redaktora. Alfred Dürr zdecydował każdy utwór zaprezentować w wersji, na której zgodnie z dostępną wiedzą Bach nanosił ostatnie zmiany. W najważniejszych punktach warianty z drugiej wersji wspominane są jako alternatywy.
Zobacz w księgarni:
ABRSM: redakcja Richard Jones
Serię "z autografem", wydawnictwa ABRSM, charakteryzuje współpraca z cenionymi badaczami muzyki i wielki szacunek do tekstu oryginalnego. Wstęp i uwagi wykonawcze do "Das Wohltemperierte Klavier" są autorstwa brytyjskiego muzykologa i redaktora - Richard'a D. P. Jones'a. Publikacja otrzymała w 1994 roku nagrodę związku wydawców muzycznych "Standard Publication Award" i jest najlepiej sprzedającym się w Wielkiej Brytanii wydaniem preludiów i fug Bacha.
Warto wspomnieć, że Jones jest też między innymi autorem dwutomowej książki o Bachu, skupionej wokół jego artystycznej drogi - "The Creative Development of Johann Sebastian Bach".
Zobacz w księgarni:
Wiener Urtext Edition: redakcja Walter Dehnhard
Misją wydania serii Wiener Urtext Edition, w której ukazało się również opracowanie preludiów i fug Bacha, było udostępnienie barokowych dzieł dla współczesnego praktycznego użycia i krytycznych redakcji. Charakteryzują ją szczegółowe badania źródeł i rozbudowane informacje dodatkowe. Redaktorem tego konkretnie wydania jest Walther Dehnhard, a palcowanie rozpracował Detlef Kraus. Wyróżnia się dużą przejrzystością, gwarantującą łatwość czytania i wysoką jakością wykonania. Zwrócić uwagę należy również na znaczącą korektę muzycznego tekstu w preludium b-moll, rzecz niespotykaną w żadnym innym współczesnym wydaniu.
Zobacz w księgarni:
Editio Musica Budapest: redakcja Bela Bartok
To zupełnie szczególna publikacja, ponieważ wskazówki dotyczące wykonania, uwagi i palcowanie opracował dla niej sam Béla Bartók. Na początku XX wieku, na zlecenie wydawców Rozsnyai oraz Rózsavölgyi, Bartók przygotował tzw. instruktażowe wydania całej serii klasycznych utworów. W sumie powstało wówczas ponad dwa tysiące stron nutowego rękopisu! Wskazówki Bartók'a dla dzieł Bacha ocenia się jako bardzo szczegółowe i wyczerpujące.
Zobacz w księgarni:
Alfred Music Publishing: redakcja Willard Palmer, Judith Schneider
Pieczę nad redakcją pierwszego tomu tego wydania sprawował Willard A. Palmer - amerykański muzyk, nauczyciel i kompozytor, ekspert od barokowej ornamentalistyki. Redaktorem tomu drugiego jest natomiast Judith Schneider, klawesynistka, która interpretacji muzyki Bacha poświęciła wiele lat. Palcowanie w tomie drugim przygotowała Maria Sofianska, pochodząca z Bułgarii pianistka, profesor Stuttgardzkiego konserwatorium. Ta grupa specjalistów przygotowała publikacje niesamowicie bogatą w komentarze, uwagi dotyczące historycznych instrumentów, konstrukcji fugi, pedałowania i wielu innych aspektów, które mogą mieć wpływ na wykonanie. Do książek dodatkowo dołączona jest płyta CD z nagraniem kompletnego wykonania preludiów i fug Bacha, przygotowana przez wydawnictwo Naxos.
Nie bez znaczenia jest również fakt, że nuty wydane są w formie zbindowanej, co znacząco ułatwia korzystanie z nich.
Zobacz w księgarni:
Edition Peters: redakcja Alfred Kreutz, Hermann Keller
To wydanie preludiów i fug Bacha ukazało się w świetnie znanej muzykom serii wydawnictwa Peters "z zieloną okładką". Historycznie, pierwszą publikacją w tej serii był właśnie "dobrze natemperowany klawesyn" J.S.Bacha.
Tom pierwszy wzbogacony został o obszerne omówienie Alfreda Kreutza, a za redakcję tomu drugiego odpowiadał Hermann Keller. Publikacje nie zawierają szczególnych wskazówek dotyczących palcowania.
Zobacz w księgarni:
Breitkopf & Hartel: redakcja Bruno Mugellini
Breitkopf & Härtel to najstarsze wydawnictwo muzyczne na świecie, zatem ich wydania urtextowe również darzone są wysoką estymą. Redaktorem tego opracowania jest Bruno Mugellini - wybitny włoski pianista, kompozytor i pedagog, żyjący w latach 1871 - 1912. Przypisy w publikacji sporządzone zostały w czterech językach - niemieckim, angielskim, francuskim i włoskim.
